|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
|
Instituut
voor Islamitische Studies en Publicaties |
MAHA-SHIVRATRI, DE GROTE NACHT VAN SHIVA Miljoenen
hindoes wereldwijd zullen morgen de grote nacht van Shiva (Maha-Shivratri)
herdenken. Elk jaar wordt de veertiende dag van de donkere maanhelft
(Krishna-paksh) van de maand Phalgun (februari/maart) speciaal gewijd aan Shiva,
de 'vernietiger'. Devoten van Shiva onthouden zich op deze dag van voedsel en
blijven in veel gevallen de hele avond op. In
feite is de nacht van de veertiende dag van de donkere maanhelft van elke maand
gewijd aan Shiva. Maar van al deze Shivratri’s is die van de maand Phalgun de
belangrijkste, Maha-Shivratri. Dit heeft te maken met een op astronomie en
kosmologie gebaseerde diepzinnige filosofische symboliek en mystiek. De Indische
kalender werkt met maanmaanden waarbij het tijdsverloop tussen twee volle manen,
die 29 dagen, twaalf uren en drie seconden duurt, wordt gesteld op dertig dagen.
De maand wordt in twee helften verdeeld: Krishna-paksh, van de dag van volle
maan tot en met de dag van nieuwe maan (periode van afnemende maan) en
shukla-paksh, van de dag na de nieuwe maan tot en met de dag van volle maan
(periode van wassende maan). Het Indisch jaar eindigt met de maand Phalgun. Ook
kosmologisch is er sprake van een cyclus: de periode van het bestaan van de
kosmos, goddelijke dag en die waarin het heelal er niet is, goddelijke nacht.
Het Absolute, Goddelijke presenteert zich aan de mens als schepper van het
heelal (Brahma), onderhouder (Vishnu) en de vernietiger (Shiva). Gepersonifieerd
vormen deze drie aspecten de Goddelijke Drie-eenheid. Vrouwelijk voorgesteld
zijn hun echtgenoten (Tridevi) Sarasvati, Lakhsmi en Parvati. Elk van deze drie
twee-eenheden wordt beschouwd als de oorsprong van de drie oer-eigenschappen die
in diverse mengvormen aanwezig zijn: sereniteit, activiteit en inertie. Shiva,
als oorsprong van inertie is symbolisch de heer van de nacht van de veertiende
dag van de donkere maanhelft, waarin de maan op het punt staat vernietigd te
worden (nieuwe maan). Aangezien Phalgun de laatste maand van het jaar is – de
maand waarin het jaar wordt ‘vernietigd’ – is de Shivratri van deze maand
de Maha-Shivratri. BOODSCHAP In
de hindoe-geschriften worden verschillende legenden over het ontstaan van
Shivratri aangegeven. Zo wordt in de Ramayan aangehaald dat koning Bhagiratha
zijn koninkrijk verliet om te mediteren voor verlossing van de zielen van zijn
overgrootouders. Hiervoor mediteerde hij duizenden jaren tot Brahma. Bhagiratha
wilde graag dat Ganga op aarde kwam om door het as van zijn grootouders te
stromen en hen te verlossen van een vloek. Brahma garandeerde hem dat Ganga op
aarde zou komen, maar adviseerde hem tot Shiva te bidden. Shiva was de enige die
de kracht waarmee Ganga op aarde zou komen, zou kunnen opvangen. Uiteindelijk
kwam Ganga eerst in het haar van Shiva, waar ze door de lokken heen op aarde
stroomde. Volgens de legende zijn het alleen druppels die op de aarde
terechtkwamen. Dit wordt op Shivratri weergeven door de Shivlinga te baden. Volgens
de Puranas (hindoe-geschrift) kwam een pot met dodelijk vergif in de oceaan
terecht. Om de wereld te behoeden, dronk Shiva het gif op en hield het in zijn
keel, die blauw werd. Vandaar dat hij ook Neelkanth (neel betekent blauw en
kanth is keel) wordt genoemd. Op Shivratri wordt deze redding van de mensheid
gevierd. Traditioneel wordt de Maha-Shivratri beschouwd als de nacht waarin het
huwelijk van Shiva en Parvati plaatsvond. Deze nacht is volgens een legende ook
de nacht waarin Shiva in de vorm van een jyotir-linga (vlammende zuil) aan
Brahma en Vishnu verscheen om de mensheid de boodschap te geven, dat er geen
sprake is van verschillende goden, maar slechts aspecten van één en dezelfde
Persoonlijke God (Ishvar), die niet anders is dan het Absolute (Brahman). Bron: Hindoefeest- en Hoogtijdagen van Jnan Adhin De Ware Tijd, 20 februari 2001 Voor
meer informatie: www.indiancultureonline.com |